Wystawa Zalew Wiedzy

Multimedialna wystawa pn. „Zalew Wiedzy” to 34 interaktywne stanowiska wyposażone w ekrany, głośniki, makiety oraz modele, które zachęcają zwiedzającego do samodzielnego obsługiwania zgłębiając wiedzę poprzez zabawę

Stanowisko nr 1 – O Nisku

Jest to projekcja na ekranie, który okalają elementy scenograficzne nawiązujące do maszyn parowych. W filmie wehikułem czasu podróżujemy przez epoki obserwując jak rozwijała się technika.

Stanowisko nr 2 – Cegielnia

Stanowisko objaśniające proces produkcji cegieł począwszy od wydobycia gliny.

W okolicach Niska, występują znaczące złoża gliny, dlatego wydobywanie tego surowca miało kluczowe znaczenie dla rozwoju Niska.

Zaprezentowany na stanowisku model koła pozwala zwiedzającym na wybór etapu produkcji cegły, jednoczenie uruchamiając podświetlaną makietę cegielni z 1894 roku.

Stanowisko nr 3 – Huta

Ścianka z wbudowanym ekranem imitującym kadź hutniczą. Przedstawia proces produkcji wyrobu stalowego. Zwiedzający mogą dokonać wyboru, co zostanie „wyprodukowane” oraz jakiego składnika powstanie wyrób finalny.

Stanowisko nr 4 – Tartak

Zabudowa wykonana na stanowisku imituje proces obróbki drewna. Lektor edukuje zwiedzających na temat gatunków drewna i etapów produkcji wybranego produktu. Na ekranie wkomponowanym w scenografię wyświetla się gra wzorowana na Tetris. Oprócz interaktywnych elementów na stanowisku prezentowane są ilustracje opowiadające historię przetwórstwa drzewnego w regionie Niska.

Stanowisko nr 5 – Silnik parowy

Atrakcja w formie imitacji fragmentu wnętrza parowozu. Zadaniem zwiedzającego jest uruchomienie silnika na ekranie oraz przejechanie trasy z Rozwadowa do Niska. Na ściance obok prezentowane są informacje na temat dworca kolejowego w Nisku otwartego 14 stycznia 1900 roku.

Stanowisko nr 6 – Młyn

W tym miejscu dowiemy się jak ludzie wykorzystywali energie płynącej wody do napędzania prostych maszyn takich jak młyn wodny czy kuźnia. Stanowisko wyposażone z obu stron w elementy interaktywne.

Z jednej strony imitacja płynącej rzeki i koło wodne, z drugiej strony atrakcja dla najmłodszych zwiedzających – możliwość zbudowania własnego układu kół zębatych.

Stanowisko nr 7 – Karty perforowane

Przemysł tekstylny zrewolucjonizowała maszyna do szycia. Dzięki niej możliwe było tkanie złożonych wzorów. Perforowane karty, które sterowały pracą nici osnowy i wątku wykorzystywane były do produkcji skomplikowanych deseni.

Na stanowisku zaprezentowany został scenograficzny, uproszczony model maszyny wynalezionej w 1804 roku przez Josepha Marie Jacquarda.

Zwiedzający za pomocą kart perforowanych mogą utworzyć własny wzór na materiale.

Stanowisko nr 8 – Czym jest prąd

W 1906 roku Maksymilian Francke wybudował w Nisku elektrownie działającą na prąd trójfazowy o napięciu 220/380 V, która dostarczała energię do wszystkich zakładów przemysłowych w Nisku.

Stanowisko prezentuje schemat elektrowni węglowej. Na ekranie przedstawiony jest proces wytwarzania energii elektrycznej.

Zwiedzający poprzez kręcenie korbką uruchamia taśmociąg łączący skład węgla z paleniskiem. Wyprodukowany w ten sposób prąd wprawia w ruch silnik elektryczny, który umieszczony jest na stanowisku obok.

Stanowisko nr 9 – Silnik elektryczny

Silnik elektryczny wykorzystuje do swojego działania zasadę oddziaływania pola magnetycznego.

Stanowisko składa się z dwóch gablot. W pierwszej umieszczony został silnik elektryczny, który zwiedzający sam uruchamia na poprzednim stanowisku. W drugiej gablocie, jest pokazowy model silnika elektrycznego prądu stałego w układzie szeregowym. Zwiedzający steruje pracą silnika za pomocą przełącznika.

Stanowisko nr 10 – Zielona energia

Stanowisko skupione wokół zagadnienia turbiny wiatrowej i energii, jaką ona wytwarza oraz zapotrzebowaniu na nią przez mieszkańców Niska.

Zwiedzający wytwarza prąd poprzez wprawienie w ruch turbiny. Uzyskany w ten sposób prąd zasila urządzenia domowe przedstawione na ekranie. Ustawienie turbiny w idealnym położeniu pozwoli na zasilenie wszystkich urządzeń.

Częścią stanowiska jest również infografika o źródłach energii odnawialnej.

Stanowisko nr 11 – Bateria

Zwiedzający przykładając ręce do obu elektrod jednoczenie, zamyka obwód elektryczny i odczytuje wartości ukazane na wskaźnikach. W ten sposób dowiaduje się jak reakcja chemiczna redoks czyli utleniania i redukcji wykorzystywana jest do produkcji baterii.

Stanowisko nr 12 – Zera i jedynki

Stanowisko przybliża zasady działania dwójkowego systemu liczbowego. Wykorzystane zostały do tego kolorowe kule, które spadają do tożsamych kolorystycznie komór. Odpowiednio ustawiane przełączniki decydują o torze spadania kulki, przedstawiając tym samym zapis zero-jedynkowy.

Stanowisko nr 13 – Kodowanie

Tworzenie instrukcji dla komputerów, aby wykonywały nasze polecenia, nazywane jest procesem kodowania. Pierwsze języki kodowania były blisko związane z maszynowym kodem

binarnym, a z czasem ewoluowały do bardziej abstrakcyjnych form, ułatwiających pisanie i zrozumienie kodu.

Zadaniem zwiedzającego jest zaprogramowanie trasy dla wirtualnego robocika, który porusza się po mapie, za pomocą kilku kroków kodu. W rozgrywce pomagają instrukcje wyświetlane na ekranie.

Stanowisko nr 14 – Sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe

Sztuczna inteligencja (artificial intelligence) to dziedzina informatyki zajmująca się tworzeniem systemów zdolnych do wykonywania zadań wymagających inteligencji, takich jak rozpoznawanie obrazów, przetwarzanie języka naturalnego, planowanie czy podejmowanie decyzji. Uczenie maszynowe (machine learning), będące kluczową częścią sztucznej inteligencji, polega na tworzeniu algorytmów, które samodzielnie uczą się na podstawie danych i doskonalą swoje działanie bez konieczności programowania przez człowieka każdego kroku.

Zwiedzający może zagrać z projekcją postaci humanoida, który symbolizuje sztuczną inteligencję w prostą grę „Papier, kamień, nożyce”. Im dłużej trwa rozgrywka, tym częściej AI wygrywa poprzez uczenie się i samodzielne podejmowanie decyzji.

Stanowisko nr 15 – Rzeczywistość rozszerzona (AR)

Rzeczywistość rozszerzona czyli połączenie obrazu rzeczywistego z elementami wirtualnymi – obrazami 3D i dźwiękami. Technologia ta rozwija się w bardzo szybkim tempie i obecnie znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach życia.

Atrakcją stanowiska jest wirtualny spacer po Nisku. Przy pomocy gogli zwiedzający korzysta z aplikacji i porusza się po mapie miasta odwiedzając wyróżnione miejsca.

Stanowisko nr 16 – Pamięć komputerowa

Na stanowisku przedstawione zostały dwie technologie zapisu danych. Dysk HDD, który zapisuje dane na ruchomych talerzach pokrytych materiałem magnetycznym oraz dysk SSD, który w odróżnieniu od swojego poprzednika, nie posiada elementów ruchomych, co czyni go bardziej odpornym na urazy mechaniczne.

Zwiedzający może porównać działanie każdego z dysków zmieniając samodzielnie zapisy bitów w poszczególnych oknach pulpitu.

Stanowisko nr 17 i 18 – Procesy procesora

Stanowisko omawia działanie i budowę procesora. Podzielone zostało na kilka części.

Cześć pierwsza, gdzie scenograficzny mikroskop został wbudowany w postument razem z ekranem, ukazuje wnętrze procesora. Zwiedzający może zobaczyć, w powiększeniu, jak procesor jest zbudowany. W słuchawce towarzyszącej stanowisku emitowane jest nagranie z krótką opowieścią o oglądanych obrazach.

W kolejnej części przedstawiono bardzo uproszczoną sekwencję procesów odbywających się w komputerze.

Stanowisko nr 19 – Inżynieria wsteczna

Na tym stanowisku zwiedzający dowiaduje się czym jest inżynieria wsteczna. Najprościej mówiąc jest to dekonstrukcja oraz analiza danego produktu, pozwalająca poznać oraz zrozumieć jego działanie. W tym przypadku analizowany jest radioodbiornik. Jego trzy różne modele umieszczone są w przeszklonej gablocie, każdemu towarzyszy graficzny schemat z opisem poszczególnych elementów.

Zwiedzający może samodzielnie przeprowadzić proces inżynierii wstecznej, postępując zgodnie z przedstawioną na stanowisku instrukcją. Kolorowe klocki reprezentują technologię odbioru, którą trzeba dopasować do odpowiedniego radioodbiornika. Eksperymentowanie z różnymi kombinacjami klocków pozwala poznać różnice w emitowanym dźwięku w zależności od doboru elementów radia pochodzących z różnych epok radiotechniki.

Stanowisko nr 20 – Automaty i roboty

Stanowisko prezentujące robotyczne ramię. Doświadczenie polegające na sterowaniu ramieniem tak, aby chwyciło oraz przenosiło drobne przedmioty ustawione w gablocie. Obok umieszczone są informacje o szerokim zastosowaniu robotów w rożnych dziedzinach życia.

Stanowisko nr 21 – Pojazdy autonomiczne

Umieszczona pod przeszkleniem makieta ukazuje układ dróg po których porusza się model samochodu. Na makiecie umieszczone są miejsca odzwierciedlające obiekty w Nisku. Zadaniem zwiedzającego jest poprowadzenie samochodu według zaprogramowanej przez siebie trasy. Częścią stanowiska jest również plansza informacyjna, która wyjaśnia zwiedzającemu zagadnienie samochodu autonomicznego oraz jak wielki potencjał w nim drzemie.

Stanowisko nr 22 – Druk 3D

Stanowisko poświęcone tworzeniu trójwymiarowych obiektów przez drukarkę 3D. Na ściance zawarte zostały informacje na temat druku 3D i tego, jak maszyna ta zrewolucjonizowała wiele branż.

W części interaktywnej zwiedzający, za pomocą aplikacji, uruchamia drukarkę 3D i obserwuje proces nakładania kolejnych warstw na rozpoczęty wcześniej druk.

Stanowisko nr 23 – Urządzenie CNC

Frezowanie to technologia obróbki skrawaniem, w której komputerowo sterowane narzędzia pozwalają na precyzyjne kształtowanie różnorodnych materiałów, takich jak metal, drewno, tworzywa sztuczne i kompozyty.

Ekran wbudowany w ściance prezentuje ploter frezujący CNC, powyżej umieszczona jest tekstowo-graficzna informacja o frezowaniu oraz jego rodzajach.

Na blacie roboczym plotera znajduje się połowicznie wyfrezowany model robocika – przewodnika po wystawie. Kiedy zwiedzający za pomocą ekranu dotykowego włączy frezowanie, ploter rozpoczyna pracę symulującą.

Stanowisko nr 24 – Skaner 3D

Stanowisko prezentujące proces tworzenia cyfrowych modeli trójwymiarowych obiektów rzeczywistych poprzez rejestrowanie skanerem ich kształtu i wymiarów.

Zwiedzający może zobaczyć jak przebiega proces skanowania 3D. Za pomocą aplikacji ekranowej może uruchomić skaner, który w krótkim cyklu zademonstruje przebieg kompletnego procesu zakończony wyświetleniem zeskanowanego modelu.

Stanowisko nr 25 – Nowoczesne materiały

Stanowisko dwustronne, które prezentuje nowoczesne materiały charakteryzujące się wyjątkowymi właściwościami – mechanicznymi i termicznymi oraz doskonałą przewodnością. W części interaktywnej zwiedzający może samodzielnie przeprowadzić szereg doświadczeń ilustrujących właściwości zaprezentowanych materiałów.

Stanowisko nr 26 – Bity vs. Qubity

Na tym stanowisku zwiedzający za pomocą aplikacji może poznać specyfikę budowy i działania komputerów kwantowych. Obrazowo wyjaśniono tu różnice między komputerami tradycyjnymi i kwantowymi oraz specyficzne pojęcia, takie jak qubit, superpozycja, czy splątanie kwantowe. Zdobytą wiedzę zwiedzający może przetestować w quizie odpowiadając na pytania o celowość stosowania komputerów kwantowych w rozmaitych dziedzinach.

Stanowiska nr 27 – Internet rzeczy

Internet rzeczy (IoT) to idea łączenia przedmiotów z siecią komputerową lub internetem, umożliwiająca przesyłanie danych między nimi.

Zwiedzający może poznać ideę internetu rzeczy na przykładzie nowoczesnego budynku, w którym urządzenia działają automatycznie w oparciu o sygnały pochodzące z licznych czujników. W oparciu o wprowadzone dane zmienia się wygląd otoczenia, wnętrza domu oraz wskazania pracy układów wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania.

Stanowisko nr 28 – Medycyna jutra

Stanowisko omawia zagadnienia związane z przełomowymi technologiami medycznymi – terapią genową oraz protezami bionicznymi.

Zwiedzający ma możliwość zapoznania się z nimi w formie gier, w których unieszkodliwionego wirusa wprowadza do komórki i naprawia uszkodzone DNA lub wszczepia robotyczną protezę kończyny.

Stanowisko nr 29 – Łazik kosmiczny

W tym miejscu możemy poczuć się jak kolonizatorzy Księżyca. Lektor wyjaśnia jak przebiegać może proces budowy pierwszej bazy.

Za pomocą joysticka zwiedzający mogą poruszać ustawionym na makiecie łazikiem.

Stanowisko nr 30 – Satelity

Stanowisko jest uproszczonym modelem satelity EagleEye (największy i najbardziej rozbudowany polski satelita). Tematem jest polski udziału w podboju kosmosu i badaniach dotyczących: pyłowych księżyców Ziemi, pierwszego Polaka w kosmosie, polskiego udziału w badaniach Marsa, polskich łazików kosmicznych, satelitów Lema i Heweliusza, polskich urządzeń pomagających w badaniu komet, międzynarodowej współpracy w eksploracji kosmosu i satelity EagleEye.

Stanowisko nr 31 – Robot przewodnik

Stanowisko uzupełniające, w którym zawieszony na szynie robot przemieszcza się nad zwiedzającymi, opowiadając krótko o oglądanych przez nich eksponatach znajdujących się na stanowisku „Kolonizacja innych światów”.

Stanowisko nr 32 – Kolonizacja innych światów

Stanowisko złożone z części Księżyc i Mars oraz części Kolonizacja Marsa. Podniesienie słuchawki uruchamia komentarz lektora, który omawia temat potencjalnej kolonizacji Marsa oraz problemów z tym związanych. W kolejnej części zwiedzający, za pomocą aplikacji, może zagrać w grę strategiczną, w której wciela się w rolę kierownika wyprawy mającej dokonać kolonizacji planety Mars.

Stanowisko nr 33 – Portal

Technologie i zrównoważony rozwój, inteligentne budynki, zielone dachy, pionowe ogrody, autonomiczne pojazdy to zagadnienia miast przyszłości. Zwiedzający za pomocą bezdotykowego interfejsu może uruchomić portal i zobaczyć wizualizację o Nisku oraz jego miastach partnerskich w odległej przyszłości.

Stanowisko nr 34 – Teleport

Teleportacja, to natychmiastowe przenoszenie osób lub obiektów. Na tym stanowisku zwiedzający wchodząc do specjalnej tuby doświadcza symulacji “procesu teleportacji” do drugiej tuby stojącej kilka metrów dalej.

Schemat wystawy zalew wiedzy